نامه فرهنگ

نامه فرهنگ
آخرین نظرات

۳ مطلب با موضوع «دانشگاه» ثبت شده است

آزاداندیشی لازمه پویایی جامعه است.زیرادربسترآندیشی است که افق های آینده جامعه ترسیم می شودوجامعه به سمت کمال مطلوب حرکت خواهدکرد.لذاجامعه ای که درآن فضایی آکنده ازعقلانیت باشدوجریان تفکرواندیشه درآن سیال باشد،موفق خواهدبود.بی گمان ازپس تضارب آراء وافکارمختلف وعقاید متفاوت حقیقت چهره خود رانمایان می سازدوفضای شبهه والتقاط رنگ می بازد.اندیشه یک جریان سیال است که باعث حرکت انسان ها درطول تاریخ شده است.اندیشه هایی که ازحصارنفسانیات خارج شده اند،باعث پیشرفت وتعالی وانیشه هایی که درقفس نفس اسیربوده اند باعث پسرفت وانفعال بوده اند.

بانگاهی به مبانی قرآنی مشخص می شود که اندیشه آزاد همان اندیشه رهاشده ازبندهواها وهوس هاست که درجست وجوی حقیقت ناب است.حقیقتی که امروز از بسیاری پنهان مانده ودرپس اندیشه های محدود ومادیگرایانه مغفول واقع شده اند.بنابراین برای کشف حقیقت بایداندیشه راآزادکرد وشک وگمان ها رابه باوررساند وتبدیل به یقین کرد.

مبتنی براین نوع نگاه وتاکیدات مکرررهبرفرزانه انقلاب بود که جرقه کرسی های آزاداندیشی ازآبان ماه سال 88 دردانشگاه یاسوج زده شد.این کارباتشکیل یک حلقه مطالعاتی باحضورنخبگان دانشجویی درانجمن اسلامی دانشجویان مستقل شروع شد.اصول ومبانی تعریف شده برای این کرسی هابرگرفته ازگفتمان امام خمینی (ره) ومقام معظم رهبری وتاکید ایشان برجنبش نرم افزاری وبارویکرد ایجادفضای علمی وعقلانی دردانشگاه بود.

تاپایان سال تحصیلی89،یازده جلسه برگزارشد.سعی برآن بود که موضوعات متناسب باشرایط زمانی  جامعه ودانشگاه انتخاب شوند.برهمین اساس وباتوجه به جوپرالتهاب سیاسی جامعه ودانشگاه وکشمکش های دانشجویان موضوع جلسات به این گونه انتخاب شدند

1-جنبش های دانشجویی،اهداف،ظایف وکارکردها

2-جنبش های دانشجویی وگفتمان امام خمینی

3-ازنهضت حسینی تانهضت خمینی

4-آسیب شناسی سیرروشنفکری درغرب و ایران(1)

5- آسیب شناسی سیرروشنفکری درغرب و ایران(2)

6-آزاداندیشی،مبانی وموانع

7-زن درگفتمان انقلاب اسلامی(1)

8- زن درگفتمان انقلاب اسلامی(2)

9-دانشجوودانشگاه دردهه چهارم انقلاب اسلامی

10-مختصات دانشگاه اسلامی(1)

11- مختصات دانشگاه اسلامی(2)

برگزاری این کرسی ها به نحوبسیار مطلوبی فضای دانشگاه را دگرگون کرد،به طوری که فضای احساسی وهیجانی زمان انتخابات وقبل ازآن،به فضای عقلانی ومنطقی گفتگو تبدیل شد ومباحث این کرسی ها به طورگسترده درکلاس ها ومحافل دانشجویی برسرزبان هارفت.

حاکم شدن این فضاسبب شدتادانشجویانی که مدعی پیروی ازخط امام بودند وعامل ایجادناآرامی هاوفضای جنجالی بودند،بعدازچندجلسه ،درعرصه رقابت بامنطق وگفتمان انقلاب اسلامی کم آورده وعملا قادربه ادامه مباحث وبیان نظرات وعقاید خود نباشند.همچنین این فضافتح بابی شد برای بیان بسیاری ازشبهاتی که درذهن دانشجویان بود و پاسخی برای آنهانداشتند.

ابرازرضایت دانشجویان ازاین حرکت وتاییدآن بعدازهرکرسی،انگیزه مارابرای ادامه مسیردوچندان می کرد.ممابه خوبی دریافتیم که دانشجوتشنه شنیدن حقایق است واگردرفضایی آکنده ازبرهان واستدلال وهمراه باآرامش قرارگیرد،بی گمان حقیقت راخواهد یافت.

اینک امیدآن داریم تادرسال آینده بابرنامه ریزی بهتربه استقبال این کرسی هابرویم.وامیدآن داریم که توانسته باشیم قدمی هرچندکوچک وناچیز درراستای لبیک به ندای امام خامنه ای برداشته باشیم.

 

  • مهدی دلبند

موضوع دانشگاه اسلامی ازهمان روزهای ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی درکشورمطرح شد.این امربسیارمهم وحیاتی ازهمان ابتدا ازاصلی ترین دغدغه های نیروهای دلسوزانقلاب به ویژه امام خمینی (ره) بود. به طوری که مروری برپیام های ایشان دراین باب به خوبی گویای این دغدغه است.دغدغه ای که پس ازگذشت سه دهه ازانقلاب هنوز میان روشنفکران ومسئولان انقلاب وجوددارد.وتاکنون متاسفانه هیچ اقدام موثری دراین راستا صورت نگرفته است.بی شک اهمیت تحقق بخشیدن به دانشگاه اسلامی واسلامی کردن علوم برکسی پوشیده نیست.اما دقت نظر درصحبت های بنیانگذارکبیرانقلاب اسلامی وجستجوی مفهوم علم ودانشگاه اسلامی درساحت اندیشه ایشان این اهمیت وضرورت را دوچندان می کند.

اما خمینی (ره)مقصددانشگاه ودانشجورا مقصد انبیا می داندومی فرماید((مامی خواهیم یک جمعیتی نورانی پیدابکنیم،یک قشرهای نورانی که وقتی وارد می شویم دریک دانشگاهی،عملش نورانی ،علمش نورانی،اخلاقش نورانی،همه چیزش نورانی باشد.الهی باشد.پیروزی نه برای این است که مابرسیم به مثلایک آزادی .برسیم به یک استقلالی ومنافع برای خودمان باشد...این هامقدمه است.همه اش مقدمه این است که یک ملت انسان پیدابشود.یک ملتی که روح انسانیت درآن باشدپیدابشود.تحول پیدابشود درخوداشخاص.آن چیزی که مطرح است پیش انبیا انسان است.آن چیز،چیزدیگرنیست.انسان مطرح است پیش انبیا.صحیفه نور16/3/58))

حضرت امام (ره) مقصدانبیا را که دانشجویان را به پیمودن آنان فرامی خوانداین چنین معرفی می کند((تمام مقصدانبیابرگشتش به یک کلمه است وآن معرفت الله است..تمام. مقدمه این است.اگردعوت به عمل صالح شده است.اگردعوت به تهذیب نفس شده است،اگردعوت به معارف شده است،تمام برگشتش به این است که آن نقطه اصلی را که درفطرت همه انسان ها هست .حجاب راازش بردارند تاانسان به اورسد.واو معرفت حق است.مقصدعالی همین است.صحیفه امام ج2)).

بنابراین به خوبی نمایان است که دانشگاه اسلامی ازدیدگاه امام دانشگاهی است که انسان به سوی الله رهنمون شود .وتسهیل کننده سیرمعرفت الله باشد. براین اساس است که امام (ره) ضمن نقد برداشت رایج ازعلوم انسانی که دردانشگاه هاتدریس می شودمی فرماید((:آن معنایی که ازعلوم دانشگاه ها مامی خواهیم وآن معنایی که ازعلوم مدارس قدیمه مامی خواهیم،همین معنا نیست که درسطح ظاهرالان است.ومتفکرین ماهمان سطح را دارند درآن می کنندوبسیارهم ارجمنداست کارهایشان.لکن آنکه اسلام می خواهداین نیست.آنکه اسلام می خواهد،تمام علوم،چه علوم طبیعی باشد وچه علوم غیرطبیعی باشد،آنکه اسلام می خواهد ،آن مقصدی که اسلام  دارداین است که این مهارشودبه علوم الهی وبرگشت به توحیدبکند.هرعلمی که جنبه الوهیت درآن باشد،یعنی انسان طبیعت راکه می بیند،خدارادرآن ببیند.ماده راکه می بیند،خدارادراو ببیند.آنکه اسلام برای اوآمده است برای برگرداندن تمام موجودات طبیعی به الوهیت وتمام علوم طبیعی به علم الهی .وازدانشگاه ها هم همین معنی مطلوب است.صحیفه امام ج8 ص6)).

ایشان درجای دیگرفرق بین دانشگاه اسلامی ودانشگاه غربی رااین چنین بیان می کنند((:فرق بین دانشگاه اسلامی ودانشگاه های غربی باید در آن طرحی باشد که اسلام برای دانشگاه هاطرح می کند.دانشگاه های غربی به هرمرتبه ای هم که برسند،طبیعت راادراک می کنند،طبیعت رامهارنمی کنندبرای معنویت.اسلام به علوم طبیعی نظراستقلالی ندارد.تمام علوم طبیعی به هرمرتبه ای که برسندبازآن چیزی که  اسلام می خواهد نیست.اسلام طبیعت رامهار می کندبرای واقعیت و همه را روبه وحدت و توحیدمی برد.تمام علومی که شما اسم می بریدوازدانشگاه های خارجی تعریف می کنیدوتعریف هم دارد،اینهایک ورق ازعالم است.آن هم یک ورق نازک ازهمه اوراق.صحیفه امام ج8 ص7))

بی گمان دانشگاه اسلامی تنها باتغییرظواهر وساختن مسجدوحسینیه وتشکیل تشکل های مذهبی یاوارد کردن تعدادی دروس دینی واسلامی ،اسلامی نمی شود.آن چیزی که بایدتغییرکند،محتوای آموزشی است که این دربیان امام نمایان است((آن چیزی که ملت هارامی سازدفرهنگ صحیح است.آن چیزی که دانشگاه هارابارور می کندکه برای ملت مفیداست،برای کشورمفیداست،آن عبارت ازآن محتوای دانشگاه است نه درس است.صنعت ماعدای ایمان،فسادمی آورد.علم ماعدای ایمان فسادمی آورد.«اذافسدالعالم،فسدالعالم».هرچه علم بیشترشد،فسادش هم بیشتراست.صحیفه امام ج17 ص114))

دانشگاه درابتدای انقلاب عرصه درگیری وفعالیت گروه های مختلف سیاسی بود.به طوری که ازهویت واقعی خود دورگشته بود.احزاب وگروه ها دردانشگاه ها اقدام به کارهای مختلفی ازجمله برگزاری گردهم آیی ها ،پخش نشریه وحتی تبادل اسلحه نیزمی کردند.این فضابه گونه ای پیش رفت که امام راحل (ره) ازدانشگاه به عنوان «اتاق جنگ»تعبیرکردند.اما نقطه عطف انقلاب فرهنگی وتحول دانشگاه ها صدورپیام امام به مناسبت حلول سال نودرتاریخ 6فروردین 59 بود.«تاکید برایجادانقلاب اساسی دردانشگاه های سراسرکشور»،«تصفیه اساتیدمرتبط باشرق وغرب»و«تبدیل دانشگاه به محیطی سالم برای تدوین علوم عالی اسلامی»ازمهترین نکات بند11 این پیام است.

مقصود ازدانشگاه اسلامی برای بسیاری از افراد مبهم بود.لذاحضرت امام (ره) درسخنرانی مهمی که درتاریخ1/2/59 درجمع دانشجویان ودانش آموزان داشتند،مقصوداز اصلاح دانشگاه ها را تبیین می کنند.درمطالب بعد به مفاداین سخنرانی پرداخته می شود.

امام درتاریخ23/3/59 فرمان تشکیل شورای انقلاب فرهنگی راصادرنمودند.درفرمان خودباردیگر برضرورت تحول در دانشگاه ومحتوای آموزشی تاکیدکردند.بعدازآن چندباراین شورا بانظرامام ترمیم شد ودرنهایت درتاریخ19آذر63 شورای عالی انقلاب فرهنگی باترکیب جدیدتشکیل شد.

امام راحل نه تنها درطول حیات بابرکت خویش دغدغه ایجاد یک دانشگاه اسلامی راداشتند بلکه دروصیت نامه خود نیز با اشاره به توطئه های دشمنان برای نظام تعلیم وتربیت به ملت ایران می فرمایند((:ازتوطئه های بزرگ آنان چنانچه اشاره شد وکرارا تذکرداده ام ،به دست گرفتن مراکز تعلیم وتربیت خصوصا دانشگاه هاست.که مقدرات کشورها دردست محصولات آنهاست.دردانشگاه نقشه آن است که جوانان راازفرهنگ وادب وارزش های خودی منحرف کنندوبه سوی شرق یاغرب بکشانندودولتمردان را ازاینان انتخاب وبرسرنوشت کشورها حکومت دهند تا به دست آنها هرچه می خواهند انجام دهند وکشور را به غارت زدگی وغرب زدگی بکشانند.))

اینکه پس ازسه دهه که ازانقلاب اسلامی می گذرد وهنوزهیچ اقدامی درزمینه اسلامی کردن دانشگاه ها انجام نشده وهنوز شاهدریزش نسل جوان وپاک درجولان اندیشه های انحرافی و التقاطی هستیم،سوالی است که متولیان امرباید به آن پاسخ دهند.

  • مهدی دلبند

بررسی آثار امام خمینی(ره)نشان می دهد که ایشان براهمیت ایگاه و نقش دانشگاه و دانشجو

 بسیار تاکید فرموده اند.به طوری که دانشگاه دو دانشو را موتور حرکت نظام ،سنگر سازندگی یا

تخریب، امید ملت، مرکز همه چیز و محور تمام مسائل پیشرفت یا انحطاط ،نجات یا هلاک کشور

می دانستند.

برای روشنتر شدن موضوع وآشنایی با افکار امام بخشی از سخنان ایشان در جمع شورای عالی

 انقلاب فرهنگی باهم مرور می کنیم.

**درهمه امور باید حساس بود.اما فرق است مابین آنی که این حساسیت باید

 ادامه پیدابکند.یک چیزهایی که حل می شود.مثلا جنگ داریم.جنگ چیزمهمی

 نیست حل می شود.چیزمهمی نیست و بحمدلله خوب است وضع.وجهات

سیاسی که در دنیا هست آن هم حل میشود ان شاءالله.چیزهایی که باید

 حساس بود اما مسئلع دانشگاه یک مسئله فوق العاده کهاین افرادی که از

 دانشگاه درمی آیند یا مخرب یک کشوری هستند یاسازنده آن کشورهستند.

ودرکشورما یا و به اسلام می برند کشور ما ا یا منحرفش می کنند. این از

چیزهایی است که ازدانشگاه می آید این کار.چناچه از حوزه های علمیه

 می آید این کار.ازاین جهت خیلی مهم است این امر**

همانطور که ملاحظه می شود امام راحل (ره) با دوراندیشی و روشن بینی خود مسئله دانشگاه

را از مسائل بسیار مهم و حیاتی دانسته و آینده کشور به خروجی دانشگاه ها گره می زنند.با

بررسی افکار ،آثار و کارکردهای فارغ التحصیلان دانشگاه  در عرصه های مختلف مدیریت کشور از

ابتدای انقلاب تاکنون به عمق و ژرفای سخنان امام بیشتر پی می بریم.لازم به توضیح است که

 آینده ی کشور را دانشجویان امروز  ومدیران فردای آن می سازند.بنابراین به سمت تعالی و

 پیشرفت رفتن یا به سمت انحطاط و رکود و وابستگی رفات کشور بستگی مستقیم به محصولی

 دارد که دانشگاه به جامعه تحویل می دهد.اما نکته بسیارمهمی که در اینجا می توان به آن

اشاره کرد این است که ((دیروز جبهه دانشگاه بود و امروز دانشگاه جبهه)).شایدکسانی باشند

که این حرف را قبول نداشته باشند و یا کسانی هنوز این مسئله برایشان گنگ باشد، اما این

یک واقعیت انکارناشدنی است.برای روشن شدن این واقعیت به بخش دیگری از سخنان امام

در همان جلسه نظرمی افکنیم

**بالاترین چیزی که دشمن های کشورهای مستضعف و کشورهای

 اسلامی و مخالفین بابشریت انگشت رویش گذاشتند،دانشگاه است.برای

اینکه آنها خوب می دانند که اگردانشگاه درخدمت آنها

باشد یعنی همه کشور درخدمت آنهاست. باید دانشگاه آگاه باشد.توجه

 داشته باشد به این نقشه ها.وجوان های عزیز دانشگاهی ما اینها توجه

 داشته باشند به این مسائل.که از دانشگاه است که

می شود یک ملتی اصلاح بشود واز دانشگاه است که می تواند یک ملتی

 به تباهی کشیده بشود

.این دانشگاه و تربیت دانشگاهی است جوان های ما را یا به غرب می کشد

 یا به طرف شرق می کشد.وآنها را از خودشان تهی می کند.ووجهه آنها را

متوجه به غرب و شرق می کند تا اینکه یا شرق غلبه کند و تمام جهات ا و

تمام ایران را ،شرق را وتمام بلاد مسلمین را از بین ببرد یا غرب غلبه کند

و همه فرهنگ و چیزهای دیگری از ما بگیرند وبه جای آن یک مغز شرقی یا

یک مغز غربی بنشانندو ملت ما را به تباهی بکشند**

امام (ره) خطر حمله و تهاجم فکری و فرهنگی شرق وغرب را برای همگان یادآور می شوند وآن را

 سم مهلک و خطرناک  وباعث تباهی ملت می دانند. این وابستگی هم شامل دانشجویان ،هم

 اساتید و هم متون درسی می شود.بسیاری از علومی که امروزه در دانشگاه های ما تدریس می

شود مخصوصا درحوزه علوم انسانی مبانی فکری و عقیده فلاسفه واندیشمندان غرب -این

 پیامبران مدرنیته- می باشد.واقعیت مسلم دیگر وابستگی فکری پاره ای از اساتید دانشگاه ها به

 مکاتب شرقی و غربی است که خواسته یا ناخواسته مرو اندیشه های آنها می شوند.

 پاره ای ازدانشجویان نیز به تبع اساتید و با بهره مندی از آنان راه  انحاف در پیش گرفته و خیل

عظیم دانشجویان نیز خود نمی دانند که به کدامین راه می روند و  در هاله ای از توهم فکری

 فلاسفه مدرن و راه راست حقیقت  گرفتار آمده اند.هر کدام از این مقوله ها بررسی بیشتر و

دقیق تری را می طلبد . در آنچه زین پس در آوردگاه اندیشه می آید بررسی هرچند مختصر اما

 مستند و علمی به این مقوله خواهیم داشت.

بدیهی است که نظرات شما به باروری و فربه تر کردن مباحث کمک خواهد کرد

  • مهدی دلبند